حاكمى بود كه زمستان را در آن‌سوى رود بسر برد « 1 » . به گفتهء طبرى « 2 » در آن زمان شاهزادگان محلى هر ساله در يكى از شهرهاى مجاور خوارزم « 3 » گرد آمده به يكديگر قول مىدادند كه همهء منازعات و دعاوى خويش را از طريق مسالمت فيصله دهند و به عمليات جنگى عليه يك ديگر توسل نجويند و همهء نيروى خود

--> 167 ) خبر منقول توسط بلاذرى ( 195 ) كه شاه قباد ( يا كواد ) ( 531 - 488 ميلادى ) اهالى سغد را در قفقاز اسكان داده در آنجا شهر « سغدبيل » را بنا كرد مربوط به همين موضوع است . به احتمال قوى اين افسانه را ( كه ماركوارت هم رد كرده . 2 . anm 108 . ahr , S ؟ Erans ) جعل كرده‌اند تا نامى جغرافيائى را توجيه نمايند . ابن خرداذبه نيز از فرمانفرمائى ساسانيان در ماوراء النهر سخن گفته ( 14 ؛ رجوع شود نيز به : ژوكوسكى ، « ويرانه‌هاى مرو قديم » ص 9 ) . به گفتهء او يكى از چهار تن مرزبانان خراسان در ماوراء النهر حكومت مىكرده ، ولى به احتمال بيشتر تقسيم خراسان به چهار مرزبان‌نشين با تقسيمى ديگر كه در عهد اعراب نيز وجود داشته مربوط بوده و مطابقت دارد ( ژوكوسكى ، « ويرانه‌هاى مرو قديم » ، ص 10 ) و در تقسيم - بندى مزبور نيشاپور جاى ماوراء النهر را اشغال كرده بوده . رجوع شود نيز به : 70 . ahr » S ؟ Erans » ، Marquart ( 1 ) - رجوع شود به نامه‌اى كه گورك شاهزادهء سمرقندى به امپراطور چين نوشته و ا . شاوان از دائرة المعارف چينى موسوم به « تسه - فو - يوآن - گوى » ترجمه كرده . در آن نامه گفته شده كه سى و پنج سال از آغاز مبارزه با اعراب سپرى شده است . ( . sq 204 . P ، « Documents » ، Chavannes ) . ظاهرا شاهزاده مزبور به عمليات سلم اشاره كرده و دستبردهاى پيشين اعراب را به حساب نياورده . به مقالهء من تحت عنوان « در تاريخ فتوحات اعراب » ص 42 / O نيز رجوع شود . ( 2 ) - طبرى ، I I ، 394 . ( 3 ) - نام اين شهر را به نظرم فقط يعقوبى ذكر كرده ( « كنداكين » ، ص 299 ) و در آثار جغرافيون بعدى وجود ندارد . بديهى است اين محل آن قريهء سغد كه پيشتر از آن سخن رفته نيست ( جدول اسامى قراء در فصل اول ) .